Knowledge

ၿမိ႕ေတာ္ခန္္္္းမၾကီးကို တည္ေဆာက္ခဲ့သူ (သို႕မဟုတ္) ျမန္မာဗိသုကာ ပညာရွင္ စည္သူဦးတင္္္္္အေၾကာင္း

(ကိုးကား-ဆရာတင္ႏိုင္တိုးရဲ႕ၿမန္မာ့ဂုဏ္ေဆာင္ ဗိသုကာပညာရွင္ စည္သူဦးတင္စာအုပ္မွေကာက္ႏွဳတ္ တင္ၿပပါသည္။)

ၾကီးမားက်ယ္ၿပန္႕လွေသာ၊ၿမန္မာဆန္လွေသာ၊ဗိသုကာလက္ရာေၿမာက္လွေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမၾကီးကုိဘယ္သူတည္
ေဆာက္ခဲ့ပါသလဲ။ၿခဴးပန္းၿခဴးႏြယ္မ်ားၿဖင့္ ၿမန္မာဆန္ဆန္အလွဆင္ထားေသာ၊ၿမန္မာတစ္မ်ိဳးသားလံုးဂုဏ္ယူရမည့္ အေဆာက္အဦးၾကီးကိုတည္ေဆာက္ခဲ့သူကေတာ့ အင္းစိန္ ေအဂ်ီတီအိုင္ေက်ာင္းဆင္းၿမန္မာဗိသုကာပညာရွင္စည္သူဦးတင္ပင္
ၿဖစ္ပါသည္။စည္သူဦးတင္ကားရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမအေဆာက္အဦးၾကီးကိုသာမကရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ အၿခားအထင္ကရ အေဆာက္အဦးအခ်ိဳ႕ကိုလည္းပံုစံထုတ္ကာတည္ေဆာက္ခဲ့သည္။အဆိုပါတည္ေဆာက္ခဲ့ရသည့္အထင္ကရအေဆာက္အဦးမ်ားႏွင့္ အၾကံၿပဳခဲ့ရသည့္လုပ္ငန္းရပ္မ်ားမွာေအာက္ပါအတိုင္းၿဖစ္ပါသည္။

(၁)ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ
(၂)ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္အေနာက္မုခ္(ႏွစ္ၿပားတန္ေဆာင္း)
(၃)ငလ်င္ဒဏ္ေၾကာင့္ၿပိဳက်ခဲ့ရသည့္ ဆူးေလေစတီေတာ္အားမူလပံုစံအတိုင္းၿပန္လည္တည္ေဆာက္ၿခင္း
(၄)ရန္ကုန္ဗဟုိမီးသတ္အေဆာက္အဦး
(၅)စမ္းေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္မီးသတ္ရံု
(၆)ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ဓမၼာရံု

(၇)ၿမိဳ႕မေက်ာင္း
(၈)ရန္ကုန္ဘူတာၾကီး
(၉)ႏိုင္ငံၿခားကုန္သြယ္မွဳဘဏ္(ရန္ကုန္)
(၁၀)ေကာ္မာရွယ္ဘဏ္(မႏၱေလး)
(၁၁)ေကာလိပ္ေက်ာင္းမ်ား(မႏၱေလး၊ေမာ္လၿမိဳင္၊ပုသိမ္၊ေတာင္ၾကီး)
တို႕ၿဖစ္ၾကသည္။

စည္သူဦးတင္သည္မႏၱေလးနန္းတြင္းအဆက္အႏြယ္မ်ားမွဆင္းသက္လာသူၿဖစ္ၿပီး ၁၈၉၀ၿပည့္ႏွစ္တြင္မႏၱေလးၿမိဳ႕ ပုလဲေငြေရာင္ရပ္တြင္ဖြားၿမင္ခဲ့သည္။မိဘမ်ားမွာ အင္စပက္ေတာ္ဦးတိုးႏွင့္ေဒၚၿမၾကီးတုိ႕ၿဖစ္ၾကကာဖခင္ဦးတိုးဘက္မွမိဘမ်ားမွာ
မႏၱေလးနန္းတြင္းမွ မင္းမွဳထမ္းမ်ားၿဖစ္ၾကသည္။ဦးတိုး၏ဖခင္ၿဖစ္သူဦးၾကင္သည္မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္ႏိုင္ငံၿခားပညာေတာ္
သင္တစ္ဦးၿဖစ္ၿပီးအိမ္ေရွ႕စံကေနာင္မင္းသားၾကီး၏လက္ရံုးတစ္ဆူၿဖစ္ကာမႏၱေလးတြင္ဒဂၤါးစက္ရံု အေၿမာက္စက္ရံုမ်ားကိုဦးစီးခဲ့
သည့္ၿမန္မာအင္ဂ်င္နီယာၾကီးတစ္ဦးၿဖစ္သည္။ပန္းခ်ီဆရာဗိသုကာပညာရွင္ ဆရာခင္ေမာင္ရင္သည္ ဦးတင္၏တူေတာ္စပ္ပါသည္။

ယင္းကဲ့သို႕အင္ဂ်င္နီယာမ်ိဳးရိုးမွဆင္းသက္လာေသာဦးတင္အဖို႕လက္ေတြ႕လုပ္ေဆာင္ရေသာအင္ဂ်င္နီယာလုပ္ငန္းမ်ားကို၀ါသနာပါသူၿဖစ္သည္။ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က်လက္ေတြ႕လုပ္ရမွေက်နပ္သူဦးတင္သည္မိမိပံုစံထုတ္ေရးဆြဲခဲ့ေသာအေဆာက္အဦးမ်ားတည္ေဆာက္ရာတြင္ကိုယ္တုိင္ကိုယ္က်ၾကီးၾကပ္ေပးခဲ့သည္။စည္သူဦးတင္သည္ ယခုအခါႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာေက်ာ္သက္တမ္း
ၾကာၿမင့္ၿပီၿဖစ္ေသာဂ်ီတီအိုင္ေက်ာင္း(Government Technical Institute,G.T.I) အင္းစိန္မွာတက္ေရာက္ခဲ့သူတစ္ဦးၿဖစ္သည္။
အင္းစိန္ဂ်ီတီအိုင္ေက်ာင္းၾကီးသည္ တစ္ခ်ိန္ကအေရွ႕ေတာင္အာရွတိုင္းၿပည္မ်ား၏ ပိုလီတကၠနစ္ေက်ာင္းေတာ္ၾကီးၿဖစ္ခဲ့သည္။

စည္သူဦးတင္သည္မႏၱေလးၿမိဳ႕ ေအာင္ေၿမသာစံၿမိဳ႕နယ္ ၈၆လမ္းႏွင့္ ၂၄လမ္းေထာင့္ရွိနာမည္ေက်ာ္စိန္႕ပီတာအထက္တန္းေက်ာင္း(ယခုအခါ မႏၱေလးအမွတ္(၉)အစုိးရအထက္တန္းေက်ာင္း)မွ ဆယ္တန္းေအာင္ၿမင္ခဲ့ၿပီးရန္ကုန္သို႕ ေရာက္ရွိလာကာရန္ကုန္ေကာလိပ္တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ထိုစဥ္ကရန္ကုန္ေကာလိပ္မွာကာ
လကတၱားတကၠသိုလ္လက္ေအာက္ခံအၿဖစ္ထားရွိခ်ိန္ၿဖစ္သည္။စည္သူဦးတင္သည္ ၁၉၀၉တြင္ရန္ကုန္ေကာလိပ္မွပညာဆံုးခန္း
တိုင္ေအာင္ၿပီးစီးခဲ့သည္။ဦးတင္သည္အၿခားသူမ်ားကဲ့သို႕ ကာလကတၱားသို႕လည္းဆက္လက္ပညာသြားေရာက္မသင္ၾကားလို၊
ၿမိဳ႕အုပ္ၿမိဳ႕ပိုင္၊နယ္ပိုင္၀န္ေထာက္မ်ားလည္းမလုပ္လုိဘဲလက္ေတြ႕လုပ္ငန္းမ်ားကိုသာ၀ါသနာပါသူတစ္ဦးၿဖစ္ေပရာကိုိတင္အဖို႕ပညာဆက္လက္ဆည္းပူးရန္လမ္းဆံုးသြားသကဲ့သို႕ၿဖစ္ေနသည္။

သို႕ေသာ္ကိုတင္အတြက္အားကိုးအားထားၿပဳစရာအစိုးရအင္ဂ်င္နီယာေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းရွိေနပါေသးသည္။ထိုေက်ာင္းကားၿမန္မာအင္ဂ်င္နီယာမ်ားကိုေမြးထုတ္ေပးေနရာအင္းစိန္ဂ်ီတီအုိင္ေက်ာင္းပင္ၿဖစ္ပါသည္။ကိုတင္တို႕အင္းစိန္ဂ်ီတီအိုင္တြင္အေဆာက္အဦးႏွင့္လမ္းတံတားဘာသာရပ္မ်ားကိုသင္ယူေနခ်ိန္တြင္ၿမန္မာၿပည္၌အင္ဂ်င္နီယာပညာရပ္ဆိုင္ရာေက်ာင္းဟူ၍မရွိေသးေပ။ထို႕ေၾကာင့္အင္းစိန္ဂ်ီတီအိုင္မွေက်ာင္းဆင္းလာလွ်င္ၿပည္သူ႕လုပ္ငန္းဌာန(Public Works Department)ကဲ့သို႕ေသာ
ၿဗိတိသွ်အစိုးရဌာနမ်ားကအလုပ္သင္အင္ဂ်င္နီယာမ်ားအၿဖစ္ၾကိဳဆိုေနၾကေလသည္။ကိုတင္သည္ ၁၉၁၂-၁၃ခုႏွစ္တြင္အင္းစိန္ဂ်ီတီအိုင္မွေက်ာင္းၿပီးခဲ့ၿပီးၿပည္သူ႕လုပ္ငန္းဌာနတြင္တံတားကေလးစိတၱဇေဆးရံုစီမံကိန္းလုပ္ငန္းခြင္သို႕၀င္ေရာက္ခဲ့သည္။

ဦးတင္ကအင္းစိန္ဂ်ီတီအိုင္မွသင္ယူခဲ့သည့္အင္ဂ်င္နီယာပညာရပ္မ်ားကိုလုပ္ငန္းခြင္တြင္လက္ေတြ႕အသံုးခ်သည္။ပရိုဖိုင္း(Profile)မ်ားရိုက္သည္မွစ၍ေၿမၾကီးလုပ္ငန္း၊ေအာက္ခံကြန္ကရစ္လုပ္ငန္း၊အုတ္စီလုပ္ငန္းမ်ားကိုကိုယ္တုိင္ၾကီးၾကပ္ကာစနစ္တက်လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။အရည္အခ်င္းထက္ၿမက္ေသာဦးတင္ကိုအိႏၵိယသို႕ပညာေတာ္သင္အၿဖစ္ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၿပီး ဘံုေဘၿမိဳ႕ရွိ Sir JamstedJiJee Bhoေက်ာင္းတြင္တစ္ႏွစ္ၾကာဗိသုကာပညာရပ္မ်ားကိုသင္ယူခဲ့သည္။ေက်ာင္းတက္ေနစဥ္တစ္ဖက္မွလည္း
လက္ေတြ႕လုပ္ငန္းခြင္အၿဖစ္ MessersEreeson,Brathy&Kihib ဗိသုကာကုမၸဏီတြင္၀င္ေရာက္လုပ္ကုိင္ကာတည္ေဆာက္ဆဲၿဖစ္ေသာအတြင္း၀န္ရံုးတည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကိုေလ့လာသင္ယူခဲ့သည္။

ဦးတင္သည္အိႏၵိယႏိုင္ငံမွ ၁၉၂၄တြင္ၿပန္လာခဲ့ၿပီးေနာက္ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ၿမဴနီစီပယ္ရံုးၾကီးတြင္အေဆာက္အဦးအင္ဂ်င္နီယာ(Building Engineer)အၿဖစ္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီးတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနစဥ္တစ္ဖက္မွလည္းဗိသုကာပညာရွင္အၿဖစ္အထင္ကရအေဆာက္အဦးအခ်ိဳ႕ကိုပံုစံထုတ္ၿခင္း၊ကိုယ္တိုင္ၾကီးၾကပ္တည္ေဆာက္ၿခင္းတို႕ကိုလုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါသည္။

ၿမန္မာတိုင္းအတြက္ ေလးစားအားက်အတုယူရမည့္ ၿမန္မာအင္ဂ်င္နီယာဗိသုကာပညာရွင္စည္သူဦးတင္ကုိယခုစာစုၿဖင့္ဂုဏ္ၿပဳအပ္ပါသည္။

About the author

လက္ခတ္သံ

Leave a Comment