Article Knowledge

တခ်ိန္္က အေရွ႕ေတာင္ အာရွရဲ႕အေကာင္းဆုံး တကၠသုိလ္္ (သုိ႔မဟုတ္) ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္အေၾကာင္း

ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္္သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ကမာ႐ြတ္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ တည္ရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဆုံးေသာ တကၠသိုလ္ ျဖစ္သည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၏ အေစာဆုံး တကၠသိုလ္မ်ားတြင္လည္း ပါဝင္သည္။

ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကမာ႐ြတ္ၿမိဳ႕နယ္ အင္းယားကန္၏ အေနာက္ေတာင္ဘက္၊ ျပည္လမ္း ႏွင့္ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္းတို႔ ဆုံရာတြင္ တည္ရွိသည္။ ပင္မတကၠသိုလ္ေက်ာင္းဝန္း ႏွင့္ လႈိင္ေက်ာင္းဝန္း ဟူ၍ ၂ မ်ိဳးရွိၿပီး၊ ဂ်ပ္ဆင္ ဘုရားေက်ာင္းမွာ ပင္မ ေက်ာင္းဝန္း အတြင္းတြင္ ရွိသည္။ ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ အနီးတြင္ရွိေသာ အထင္ကရ သစ္ပုတ္ပင္ႀကီးသည္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၂ ရက္ေန႔က တိုက္ခတ္သြား နာဂစ္မုန္တိုင္းဒဏ္ကို ႀကံ႕ႀကံ႕ခံၿပီး မားမားမတ္မတ္ ဆက္လက္ရပ္တည္လ်က္ရွိသည္။

ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ကို ၁၈၇၈ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသၽွ-အိႏၵိယရွိ ကလကၠတား တကၠသိုလ္ လက္ေအာက္ခံ ရန္ကုန္ ေကာလိပ္ အျဖစ္ စတင္ တည္ေထာင္ ခဲ့သည္။ ကိုလိုနီေဒသမ်ား၏ ပညာေရးအတြက္ ဖြဲ႕စည္းထားခဲ့ေသာ ပညာေရးဌာနမွ တိုက္႐ိုက္ ကိုင္တြယ္ခဲ့သည္။ ၁၉၀၄ ခုႏွစ္တြင္ အစိုးရေကာလိပ္ ဟု အမည္ေျပာင္း ခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၂၀ တြင္ ယူနီဗာစီတီ ေကာလိပ္ ႏွင့္ ဂ်ပ္ဆင္(ယုဒသန္)ေကာလိပ္ ဟူ၍ ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။

ယူနီဗာစီတီ ေကာလိပ္မွာ ဘာသာေရး ႏွင့္ မသက္ဆိုင္ေသာ ေက်ာင္းျဖစ္ၿပီး၊ ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္မွာ ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္ သာသနာ အေျချပဳ ေက်ာင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္ သာသနာျပဳအဖြဲ႕မွ ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္ အား ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ လက္ေအာက္ခံ သီးျခားလြတ္လပ္သည့္ေက်ာင္း အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳခဲ့သည္။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ကို အဂၤလန္ ႏိုင္ငံရွိ ေအာက္စဖို႔ ႏွင့္ ကိန္းဘရစ္ခ္် တကၠသိုလ္တို႔၏ စနစ္အတိုင္း ဖြဲ႕စည္း တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၀ ႏွင့္ ၅၀ ခုႏွစ္မ်ား အတြင္းတြင္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ၏ အေကာင္းဆုံး တကၠသိုလ္ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး အာရွအဆင့္တြင္လည္း ထိပ္တန္း ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ အျခား အာရွႏိုင္ငံ မ်ားမွ ေက်ာင္းသားမ်ား လာေရာက္ ပညာဆည္းပူးရာ တကၠသိုလ္ ျဖစ္ခဲ့သည္။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ကို ပါေမာကၡမ်ား ေကာင္စီ၊ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ အစိုးရအရာရွိမ်ား ပူးေပါင္းအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ၁၉၆၂ ခုႏွစ္၊ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီ လက္ထက္တြင္ အဆင့္ျမင့္ ပညာေရး ဦးစီးဌာနမွ တိုက္႐ိုက္ခ်ဳပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ ေက်ာင္းတြင္း သင္ၾကားေရး ဘာသာစကားအားလည္း အဂၤလိပ္ဘာသာမွ ျမန္မာဘာသာသို႔ ေျပာင္းလဲခဲ့ျပန္သည္။

မၾကာမီ ပညာေရး အဆင့္အတန္း တျဖည္းျဖည္း နိမ့္က်လာခဲ့ရာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာမွ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းမ်ား ရပ္တန္႔ သြားခဲ့ရသည္။ ေဆးပညာ၊ ေဘာဂေဗဒ ႏွင့္ ပညာေရးဌာနမ်ားအား သီးျခားေက်ာင္းမ်ား အျဖစ္ ခြဲထုတ္ၿပီးခ်ိန္တြင္ ရန္ကုန္ ဝိဇၨာႏွင့္ သိပၸံ တကၠသိုလ္ ဟုအမည္ ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။ ၈၈၈၈ လူထု အုံႂကြမႈ ကာလအၿပီးမွ စ၍ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္သည္ အခ်ိန္ အကန္႔အသတ္ မရွိ ပိတ္ထားျခင္းခံခဲ့ရၿပီး ယေန႔တိုင္ ဘြဲ႕လြန္ ႏွင့္ ဒီပလိုမာ သင္တန္း အနည္းငယ္သာ သင္ၾကားေပးလ်က္ရွိသည္။

၁၉၉၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္၏ ၇၅ ႏွစ္ျပည့္ စိန္ရတုသဘင္အား တစ္ပတ္ၾကာ က်င္းပခဲ့ၿပီး န.ဝ.တ အစိုးရမွ က်ပ္သိန္း ၆၃၀ တန္ စိန္ရတုခန္းမကို ေဆာက္လုပ္ခဲ့သည့္အျပင္ အထိမ္းအမွတ္ တံဆိပ္ေခါင္း ႏွစ္မ်ိဳးလည္း ထုတ္ေဝခဲ့သည္။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၇ ရက္ေန႔တြင္ တရားမၽွတမႈမရွိေသာ တကၠသိုလ္ စည္းမ်ဥ္းမ်ားအတြက္ ေက်ာင္းသားမ်ား ေက်ာင္းဝင္းအတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပေနစဥ္ ဦးေနဝင္း၏ တပ္မ်ား ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ တစ္ဒါဇင္ခန္႔ ေသဆုံးခဲ့ရသည့္အျပင္ သမိုင္းဝင္ ဗမာႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ(ဗ.က.သ) အေဆာက္အဦးပါ ဒိုင္းနမိုက္ႏွင့္ ေဖါက္ခြဲ ဖ်က္စီးခံခဲ့ရသည္။

၁၉၇၄ ဒီဇင္ဘာ ၅ ရက္ေန႔တြင္ က်ိဳက္ကၠဆံကြင္းအတြင္း ျပသထားေသာ ဦးသန္႔၏ ႐ုပ္အေလာင္းကို ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ားမွ ခိုးယူၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ဈာပနျဖင့္ သၿဂႋဳလ္ေပးရန္ ဆႏၵျပ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ စစ္တပ္မွ ေက်ာင္းဝင္းအတြင္း ဝင္ေရာက္ စီးနင္းၿပီး ဦးသန္႔ အေလာင္းကို ျပန္လည္ ယူငင္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေက်ာင္းသား အခ်ိဳ႕ ေသဆုံးခဲ့ရသည္။

ထင္ရွားေသာ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားမ်ားမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ၊ ေဒါက္တာဘေမာ္ ၊ ကာတြန္း ဘကေလး ၊ သိန္းေဖျမင့္ ၊ ဦးရာဇတ္ ၊ ဦးႏု ၊ ဦးသန္႔ ၊ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ ၊ ဦးေနဝင္း ၊ ဆာေမာင္ခင္ ၊ ၿမိဳ႕မ-ဦးသန္းႂကြယ္ ၊ ေဒၚခင္မ်ိဳးခ်စ္ ၊ ေဒါက္တာသန္းထြန္း ၊ မင္းသုဝဏ္ ၊ ႏိုင္ေ႐ႊက်င္ ၊ ဦးၾကည္ေမာင္ ၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ခင္ၫြန္႔ ၊ လူထုေဒၚအမာ ႏွင့္ ေကာလိပ္ဂ်င္ေနဝင္း တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွရဲ႕ အေကာင္းဆုံးတကၠသုိလ္မွာ ဘယ္လုိသင္ခဲ့သလဲ ဆုိတာကို မသိေသးတဲ့သူေတြေအာက္က ဗီဒီယိုမွာၾကည့္ရႈႏုိင္ပါတယ္။ ၁၉၅၇ခုႏွစ္က ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ရဲ႕စာသင္ခ်ိန္တစ္ခုကို ရုိက္ကူးထားတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ သင္တဲ႔သူက ပေရာ္ဖက္ဆာ ေဒါက္တာေက်ာ္သက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒါက္တာေက်ာ္သက္ဆိုတာ 1921 ရန္ကုန္မွာေမြးဖြားႀကီးျပင္းခဲ႔ျပီး မြန္ ဗမာစပ္လူငယ္တစ္ဦးျဖစ္ျပီး London University မွ သမိုင္းဆိုင္ရာ ပါရဂူဘဲြ႕ကိုရခဲ႔တယ္။ PhD ဘဲြ႔အျပီး ကမၻာေက်ာ္ Yale တကၠသိုလ္ႀကီးရဲ႕ ဘဲြ႕လြန္တန္းေတြမွာႏွစ္ ႏွစ္ႀကာစာသင္ႀကာပို႔ခ်ခဲ႔ျပီးရန္ကုန္ အေရွ႕တိုင္း သမိုင္းပညာဌာနမွာ ပေရာ္ဖက္ဆာ အျဖစ္တာဝန္ထမ္းေဆာင္သြားခဲ႔တယ္။

VIDEO

ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ပိတ္ခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္းအရင္း
VIDEO

credit:thutazone

About the author

လက္ခတ္သံ

Leave a Comment