မိုးေလဝသ ပညာရွင္ “ဆရာႀကီး ဦးထြန္းလြင္၏ အတၳဳပၸတၱိ”

Posted on

ဦးထြန္းလြင္အား ၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ စစ္ကိုင္းတိုင္း ငါန္းဇြန္ ၿမိဳ႕နယ္ ကုလေက်းရြာာ၌ အဖ ဦးသိန္းေမာင္ အမိ ေဒၚေအးႀကီး တို႔က ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ေမြးခ်င္း ႏွစ္ဦး အနက္ အႀကီးျဖစ္သည္။

၁၉၆၄ ခုႏွစ္တြင္ မႏၲေလးတိုင္း လဖုန္း အထိမ္းအမွတ္ အထက္တန္းေက်ာင္းမွ အေျခခံ ပညာ အထက္တန္း ေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံလုံး ဆိုင္ရာ သခၤ်ာ လူရည္ခၽြန္ (ေရႊတံဆိပ္ဆု) ကို ရရွိခဲ့သည္။ ပညာမင္းႀကီး ဦးဘိုးသုန္ ေပးေသာ ပညာမင္းႀကီး ဆုတံဆိပ္ကို ရရွိသည္။

၁၉၆၅-ခုႏွစ္တြင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ အ.ထ.က(၁၄)ေက်ာင္း (ယခင္- ဖာသာလဖုန္းေက်ာင္း)တြင္ ဆယ္တန္းေအာင္ျမင္သည္။ ၁၉၆၅-ခု၊ ေမလ(၃)ရက္တြင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ရွိ မိုးေလဝသဌာန၌ ေအာက္တန္းစာေရးအျဖစ္ အသက္(၁၇)ႏွစ္(၄)လအရြယ္ မွ စတင္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ အမႈထမ္းဘဝျဖင့္ မႏၲေလး၊ဝိဇၹာႏွင့္သိပၸံတကၠသိုလ္၊တိုးခ်ဲ႕ညေနသင္တန္းမွ သိပၸံဘြဲ႕(႐ူပေဗဒဘာသာအဓိက)ကို ဘာသာစုံဂုဏ္ထူး၊ အထူးေအာင္ျဖင့္ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။

၁၉၇၁-ခုႏွစ္တြင္ B.Sc (႐ူပေဗဒ)ဘြဲ႕ ရရွိခဲ့သည္။ ဘာသာစုံ ဂုဏ္ထူးျဖင့္ အထူးေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တကၠသိုလ္တြင္ သ႐ုပ္ၿပ တိုက္ရိုက္ခန႔္သည္။ သို႔ေသာ္ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ျခင္း မရွိဘဲ မိုးေလဝသဌာနတြင္သာ ဆက္လက္အမႈထမ္းခဲ့၏။ ၁၉၇၃-ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ျပည္ ဖေလာရီဒါ တကၠသိုလ္သို႔ ပညာသင္လႊတ္ျခင္း ခံရသည္။ ႏွစ္ႏွစ္တက္ၿပီး ၁၉၇၅-ခုႏွစ္တြင္ B.Sc(မိုးေလဝသ) ဘြဲ႕ရခဲ့သည္။ ၁၉၈၇-ခုႏွစ္တြင္လည္း မဟာသိပၸံဘြဲ႕အတြက္ ဒုတိယအႀကိမ္ အေမရိကန္ ဖေလာရီဒါ တကၠသိုလ္ကို ပညာသင္ သြားရျပန္သည္။

၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ ယင္းတကၠသိုလ္မွပင္ မဟာသိပၸံဘြဲ႕ (မိုးေလဝသ) ကို လည္းေကာင္း ေအာင္ျမင္ ရရွိခဲ့ကာ ပါရဂူဘြဲ႕ သင္တန္း တက္ေရာက္ခြင့္ သုံးႏွစ္ ပညာသင္ဆုကို အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အမ်ိဳးသား အဏၰဝါႏွင့္ ေလထု အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႕က ခ်ီးျမႇင့္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ သို႔ေသာ္ မတက္ေရာက္ ျဖစ္ခဲ့ေပ။ ယခုအခါ ယင္းဘာသာရပ္ျဖင့္ ပါရဂူဘြဲ႕ က်မ္းျပဳစုၿပီးျဖစ္သည္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ စက္မႈထူးခၽြန္ ဒုတိယဆုကို ရရွိခဲ့သည္။

Ph.Dဘြဲ႕ကို ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တြင္ ေလးႏွစ္တက္ၿပီး ၂၀၀၈-ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လတြင္ ေဒါက္တာဘြဲ႕ ရရွိခဲ့သည္။ ၂၀၀၉-ခုႏွစ္၊ မတ္လ(၂၀)ရက္ေန႔၌ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ႐ူပေဗဒဌာနတြင္ ေပးအပ္ေသာ ပထမဆုံးဆရာခ ႐ူပေဗဒဆုကို ခ်ီးျမႇင့္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။

၂၀၀၆ တြင္ နိုင္ငံတကာ မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒ အသင္းႀကီး၏ အျမဲတန္း အသင္းဝင္၊ ၂၀၀၇ တြင္ အာရွေဒသ သဘာဝေဘးဒဏ္ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ျပင္ဆင္ေရး ေကာင္စီ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ဥကၠ႒အျဖစ္ တာဝန္ယူ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ေဒါက္တာထြန္းလြင္မွာ ၁၉၈ဝ ခုႏွစ္ခန႔္မွသည္ ညႊန္ၾကားေရးမႉး တာဝန္ယူထားသည့္တိုင္ မိုးေလဝသ သတင္းေၾကညာသူ အျဖစ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။

နာဂစ္မုန္တိုင္း မတိုင္မီ အခ်ိန္ထိ မိုးေလဝသ သတင္းအတြက္ အားထားရသူတဦး ျဖစ္ခဲ့ၿပီး သတင္းေလာကတြင္လည္း သတင္း ထုတ္ျပန္ရန္ ပြင့္လင္းသူ အျဖစ္ ေက်ာ္ၾကားခဲ့သည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလ နာဂစ္ မုန္တိုင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး မီဒီယာမ်ားတြင္ မိုးေလဝသဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္ရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦးထြန္းလြင္မွာ လူထု စိတ္ဝင္စားမႈ ခံရေသာ ပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးျဖစ္လာခဲ့သည္။ တကယ္ေတာ့ ဦးထြန္းလြင္သည္ နာဂစ္မုန္တိုင္းႏွင့္္ ပတ္သတ္ေသာ အေရးႀကီးသတင္းကို ေပးပို႔တင္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ၾကားခံဌာနမ်ား၏ သတင္းထိန္ခ်န္ခဲ့မႈ ႏွင့္ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန႔္ၾကာမႈမ်ားေၾကာင့္ ဆရာႀကီး၏တင္ျပခ်က္သတင္းသည္ ျပည္သူမ်ားၾကားသို႔ က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ေရာက္ရွိခြင့္ မရခဲ့ပါေခ်။

၁၉၆၅ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၃ ရက္ေန႔၌ မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒ ညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီး ဌာနတြင္ တိုင္းထြာေရးမႉး အျဖစ္ စတင္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ညႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ အျဖစ္ အဆင့္ဆင့္ တိုးျမႇင့္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ျမန္မာ့ ႐ုပ္ျမင္သံၾကား သတင္း အစီအစဥ္တြင္ လပတ္ မိုးေလဝသ သတင္း ေၾကညာသူ အျဖစ္ ၁၉၈ဝ ျပည့္ႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလမွ စ၍ ယေန႔ အထိ ၂၆ ႏွစ္ေက်ာ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့။

လုပ္ငန္း တာဝန္ျဖင့္ အေမရိကန္၊ ဂ်ပန္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ ပါကစၥတန္၊ တ႐ုတ္၊ ဆြစ္ဇာလန္၊ ထိုင္း၊ ဩစေၾတးလ်၊ ဘ႐ူနိုင္း၊ စင္ကာပူ၊ ဗီယက္နမ္၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွား၊ ဂ်ာမနီ၊ ကိုရီးယား၊ အိႏၵိယ၊ ျပင္သစ္၊ ကင္ညာ၊ ကေနဒါ စသည့္ နိုင္ငံမ်ားတြင္ မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒ ဆိုင္ရာ သင္တန္းမ်ား၊ အစည္းအေဝးမ်ား၊ စာတမ္း ဖတ္ပြဲမ်ား၊ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၊ ကြန္ဖရင့္မ်ား တက္ေရာက္ တင္ျပခဲ့။

သုေတသန စာတမ္းေပါင္း ၆ဝ ေက်ာ္၊ ေဆာင္းပါးေပါင္း ၉ဝ ေက်ာ္ ေရးသား ျပဳစု ပုံႏွိပ္ခဲ့ၿပီး ျပည္ပတြင္ (၂၁) ႀကိမ္၊ ျပည္တြင္းတြင္ အႀကိမ္ (၁၅၀) ေက်ာ္ ေဟာေျပာ ပို႔ခ်ခဲ့။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ေန႔တြင္ နအဖ စစ္အစိုးရက စက္မႈ စီးပြား ထူးခၽြန္ဆု (ဒုတိယ အဆင့္) ကို ခ်ီးျမႇင့္ခံခဲ့ရ။

သခၤ်ာ ပုံစံသုံး မိုးေလဝသ ခန႔္မွန္းနည္း၊ ကမ္းရိုးတန္း ေဒသမ်ား အတြက္ မုန္တိုင္း ဒီေရ ခန႔္မွန္းျခင္း ဆိုင္ရာ လက္ေတြ႕ သုံးနည္း စနစ္၊ မိုးေလဝသ ရက္ရွည္ ခန႔္မွန္းျခင္း အတြက္ တာေဝး ဆက္ႏြယ္မႈ နည္းစနစ္ စသည့္တို႔ကို ပထမ ဦးဆုံး တီထြင္ အသုံးျပဳ နိုင္ခဲ့သူ ျဖစ္။

မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလ ေဗဒ ညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီး ဌာနတြင္ ညႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ မွာပင္ လုပ္ငန္းပိုင္း ဆိုင္ရာ ေအာင္ျမင္မႈ တရပ္ အေနျဖင့္ အာရွ သဘာဝေဘး ေစာင့္ၾကည့္ ျပင္ဆင္ေရး ဗဟို ဌာန (Asian Disaster Preparedness Centre, ADPC) မွ ပထမဆုံး ဖြဲ႕စည္းသည့္ ငါးႏွစ္တာ လုပ္ငန္း စီမံခ်က္၏ ဦးေဆာင္မႈ ေကာ္မတီတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ ကိုယ္စားျပဳ ဥကၠ႒ အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။

အမႈထမ္းသက္ ႏွစ္ ၄ဝ ေက်ာ္ အတြင္း လုပ္ငန္းပိုင္း ဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္မႈမ်ား အေနျဖင့္ မုန္တိုင္း ဒီေရ ခန႔္မွန္းနည္း ေဖာ္ထုတ္ျခင္း၊ အယ္လ္နီညိဳ၊ လာနီညာ ျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ တာေဝး ဆက္ႏြယ္မႈအား ဌာနတြင္း ပထမဆုံး ေလ့လာ တင္ျပျခင္း၊ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ရာသီ ဥတု ေျပာင္းလဲပုံမ်ားကို ၁၉၇၇ ခုႏွစ္မွ စတင္၍ ႏွစ္ ၅ဝ ၾကာ မွတ္တမ္း ျပဳကာ သုေတသန ျပဳနိုင္ခဲ့ျခင္း စသည္ တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ ခဲ့သည္။

နိုင္ငံတကာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈ၏ အားကို ရယူ၍ ျမန္မာနိုင္ငံ အတြက္ ရာသီဥတုႏွင့္ သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္ ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ား အေပၚ အက်ိဳး ရွိေစရန္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ အတြင္း ဌာန၏ ဦးေဆာင္သူ အေနျဖင့္ ပါဝင္ခဲ့သည္။ ရလဒ္မ်ား အေနျဖင့္ UNESCO အကူအညီျဖင့္ ပင္လယ္ ေရမ်က္ႏွာျပင္ တိုင္းတာေရး စခန္း ဖြင့္လွစ္မႈမ်ား၊ ADPC ၏ နည္းပညာပိုင္း၊ ပစၥည္း ကိရိယာပိုင္း ေထာက္ပံ့မႈမ်ား စသည္ တို႔ကို ရရွိခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အၿငိမ္းစား ဥပေဒအရ အသက္ ၆၅ႏွစ္ထိ တာဝန္ထမ္းေဆာင္နိုင္ေသာ္လည္း ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ဇြန္ ၁ ရက္ေန႔တြင္ အသက္ ၆၁ ႏွစ္ အရြယ္တြင္ က်န္းမာေရးအရ အၿငိမ္းစား ယူခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ သုေတသီအျဖစ္ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ သြားခဲ့သည္။

၂၀ဝ၉ ခုႏွစ္၊ေမလ(၂၉)ရက္ေန႔တြင္ ညႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္(အႀကံေပးအရာရွိ)ရာထူးျဖင့္ အၿငိမ္းစားယူခဲ့ရာ၊ နိုင္ငံေတာ္ဝန္ထမ္းအျဖစ္(၄၅)ႏွစ္ခန႔္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ေဒါက္တာထြန္းလြင္သည္ ယေန႔အထိ ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ သုေတသနစာမ္း ျမန္မာ/အဂၤလိပ္ႏွစ္ရပ္ေပါင္း (၈၀)ေက်ာ္၊ ေဆာင္းပါးေပါင္း(၁၂၀)ေက်ာ္ႏွင့္ ေဟာေျပာပြဲ ျပည္တြင္း(၃၀ဝ)ခန႔္၊ ျပည္ပ(၄၀)ခန႔္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာစာအုပ္(၃)အုပ္ေရးသားခဲ့ရာ လာနီညာဆိုေသာ မိန္းကေလးႏွင့္ အျခား သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္ ဆိုင္ရာ စာအုပ္မ်ား သုတစြယ္စုံ သိပၸံစာေပဆု ဆြတ္ခူးရရွိခဲ့သည္။

အမႈထမ္းဘဝတြင္ စက္မႈစီးပြား ဒုတိယဆင့္ အပါအဝင္နိုင္ငံေတာ္မွဆုတံဆိပ္(၅)ခု ခ်ီးျမႇင့္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ေဒါက္တာထြန္းလြင္သည္ လက္ရွိတြင္ ထိုင္းနိုင္ငံ၊ AIT တြင္ဖြင့္လွစ္ထားေသာ RIMES(Regional Integrated Multi-hazard Early Warning System)၏ Technical Advisor အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ Consultant အျဖစ္ MRCS, CARE Myanmar. Actionaid Myanmar, EcoDev, NAG တို႔တြင္လည္းေကာင္း၊ Resouce Person အျဖစ္ ICHARM(Japan), EGRESS, World Vision Myanmar, Global Green အပါအဝင္ အျခားေသာ LNGOs, INGOs မ်ားတြင္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ဆုံးရႈံးနစ္နာနိုင္မႈေလ်ာ့ပါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

ေဒါက္တာထြန္းလြင္သည္ ၂၀၁၁-ခုႏွစ္၊ ဩဂုတ္လ ၅ ရက္ေန႔တြင္ ထြန္းလြင္ေဖာင္ေဒးရွင္းကို ထူေထာင္သည္။ အစိုးရဝန္ထမ္းဘဝမွ အၿငိမ္းစားယူခဲ့ေသာ္လည္း ျပည့္သူ႔ဝန္ထမ္းဘဝကိုမႈ တသက္လုံးထမ္းေဆာင္သြားခဲ့သည္။ မိုးေလဝသႏွင့္ ပတ္သတ္လၽွင္ တစ္နိုင္လုံး၏ အားကိုးရာလည္း ျဖစ္ခဲ့သည္။ အသက္ႀကီးလာ၍ မက်န္းမာသည့္တိုင္ေအာင္ အခက္အခဲမ်ားၾကားမွ ျပည္သူမ်ားအတြက္ မိုးေလဝႏွင့္ပတ္သက္သည္မ်ားကို မနားမေန ထုတ္ျပန္ေပးခဲ့သည္။

ဆရာႀကီး ေဒါက္တာဦးထြန္းလြင္သည္ အသက္ ၇၁ႏွစ္အရြယ္ ယေန႔ (နိုဝင္ဘာ ၄ ရက္) ညေန ၆ နာရီ ၅၇ မိနစ္အခ်ိန္တြင္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ၿပီျဖစ္ရာ ျမန္မာနိုင္ငံသူ၊သား တို႔အတြက္ အစားထိုးမရေသာ ဆုံးရႈံးမႈပင္ျဖစ္သည္။ “က်န္းမာေတာ္ မူၾကပါစခင္ဗ်ာ” ဟူေသာ ႏႈတ္ခြန္းဆက္သံႏွင့္အတူ ဆရာႀကီး၏ ေျပာမည့္စကားမ်ားကို ေနာက္ထပ္ၾကားခြင့္ ရွိနိုင္ေတာ့မည္ မဟုတ္ပါေခ်။

Myanmar Wikipedia
LKT