တူရကီကို အေမရီကန္ မီးစိမ္းမျပခဲ့ပါ၊ သို႔ေသာ္

Posted on

တူရကီဟာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းက အေမရီကန္ရဲ့ မူဝါဒေတြကို ေဖာ္ေဆာင္တဲ့ ေနရာမွာ အဓိကအခန္းကေန ပါ၀င္ရတဲ့ ဇာတ္ေဆာင္တစ္ခုလို႔ ဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ေျမာက္အန္ၱ လန္တိပ္စစ္စာခ်ဳပ္အဖြဲ႕ (NATO)အဖြဲ႕ထဲက တစ္ခုတည္းေသာ အစ္ၥလာမ္မစ္နိုင္ငံတစ္ခုဆိုရင္လည္း မွားမယ္မထင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ႏွစ္ရွည္လမ်ား အာဏာခ်ဳပ္ကိုင္လာခဲ့တဲ့ လက္ရွိသမ္ၼတမစ္ၥတာ အာဒိုဂန္ရဲ့လက္ထက္မွာေတာ့ တူရကီဟာ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္ေတြ ထင္ထင္ရွားရွား နိုးၾကား လာေနတာေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီလိုနိုးၾကားလာမႈနဲ႔အတူ တူရကီဟာ အင္အားကိုလည္း တိုးျမႇင့္ တည္ေဆာက္လာလ်က္ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ အင္အားထြန္းသစ္ စျဖစ္လာၿပီး ကမ္ၻာ့ေရးရာေတြကို ေသခ်ာတြက္ခ်က္လာနိုင္ၿပီျဖစ္တဲ့ တူရကီသမ္ၼတအာဒိုဂန္ဟာ အစဥ္အလာမဟာမိတ္ေတြျဖစ္တဲ့ အေနာက္နိုင္ငံေတြရဲ့ ၾသဇာေအာက္ကေန ႐ုန္းထြတ္နိုင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္လ်က္ ရွိေနတာျဖစ္ပါတယ္။

တူရကီေတြဟာ ၁၈-ရာစု အလယ္ပိုင္းကာလေတြမွာ ေအာ္တိုမန္အင္ပါယာဆိုၿပီး ေခတ္တစ္ေခတ္ကို ထူေထာင္ခဲ့ၾကသူေတြပါ။ ေအာ္တိုမန္အင္ပါယာကို ပထမကမ္ၻာစစ္ႀကီးက ျဖဳတ္ခ်လိုက္ၿပီး နန္းက်သြားရာကေန တူရကီေတြ အင္အားခ်ိနဲ႔သြားခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခု တူရကီသမ္ၼတ အာဒိုဂန္ဟာ ေအာ္တိုမန္အင္ပါယာထဲက တူရကီရဲ့ပုံရိပ္ေတြကို ျပန္လည္တမ္းတ ေနသူလားဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္စရာျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။
လိုအပ္ေနခ်ိန္မွာေတာ့ မင္းသား

၂၀၁၁-ခုႏွစ္မွာ တူနီးရွားကေန စတင္ျဖစ္ပြားလာခဲ့တဲ့ အာရပ္ေႏြဦး ေတာ္လွန္ေရးဟာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းက ပထဝီနိုင္ငံေရးေတြကို အႀကီးအက်ယ္ ေျပာင္းလည္းဖို႔ ျဖစ္လာေစခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မတိုင္ခင္ထိ ေဒသတစ္ခုလုံးကို အေမရီကန္ေတြက လႊမ္းမိုးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တူနီးရွားအေရး ျဖစ္ပြားၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသဟာ ပါဝါေပါင္းစုံပါ၀င္ဖို႔ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ တူနီးရွားအေရးကေန စတင္လိုက္တဲ့ အာရပ္ေတာ္လွန္ေရး ေတြေၾကာင့္ အီဂ်စ္နဲ႔လစ္ဗ်ားတို႔မွာ သက္ေတာ္ရွည္ အာဏာရွင္ႀကီးေတြျပဳတ္က်သြားခဲ့ရပါတယ္။ ၂၁-ရာစုမွာ လူသားမ်ိဳးႏြယ္စုေတြဟာ အာဏာရွင္ဆိုတဲ့စကားကို အလိုမရွိၾကေတာ့သာ မွန္ေပမယ့္ အာရပ္နိုင္ငံေတြက အာဏာရွင္ေတြျပဳတ္က်သြားလို႔ သက္ဆိုင္ရာနိုင္ငံေတြမွာ တစ္စုံတစ္ရာ ေကာင္းက်ိဳးေတြဖန္တီးသြားနိုင္ခဲ့သလားဆိုရင္ေတာ့ အဆင္မေျပဘူးလို႔ဘဲ ေျဖၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ေတြျပဳတ္က်သြားတဲ့ အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ စနစ္တစ္ခုအတြက္ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးတဲ့ နိုင္ငံေတြမွာ မ်ိဳးႏြယ္စုေခါင္းေဆာင္ေတြ အားေကာင္းလာခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က အေမရီကန္ကလည္း မဟာဗ်ဳဟာအလွည့္အေျပာင္းအျဖစ္ အီရက္ကေန တိုက္ခိုက္ေရးတပ္ေတြကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းၿပီးစအခ်ိန္ပါ။ မ်ိဳးႏြယ္စုစစ္ဘုရင္ေတြ အားေကာင္းလာရာကေန ထိမ္းမနိုင္သိမ္းမရ ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး အစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ေတြ အခြင့္အေရး ရသြားေစခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာပဲ အစ္ၥလာမ္မစ္အဖြဲ႕အိုင္အက္စ္ေတြဟာ ကာလီဖိတ္ ဆိုတဲ့ေႂကြးေၾကာ္ သံေတြကို က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေအာ္ဟစ္လာခဲ့ၿပီး အစ္ၥလာမ္စစ္ေသြးႂကြေတြကို စုစည္းနိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႕ဟာ ၂၀၁၂ကေန ၂၀၁၇ခုႏွစ္အတြင္းမွာ အလြန္အားေကာင္းလာခဲ့ၿပီး အီရက္အေနာက္ပိုင္း ဆီးရီးယား ေျမာက္ပိုင္းနဲ႔လစ္ဗ်ားနိုင္ငံေတြမွာ နယ္ေျမေတြအမ်ားအျပားကို သိမ္းယူနိုင္ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ေရနံကရတဲ့ေငြေတြ ျပန္ေပးေငြေတြနဲ႔ အစြမ္းထက္လာတဲ့ အိုင္အက္စ္ေတြဟာ ေဒသတြင္းက မ်ိဳးႏြယ္စုေလးေတြအေပၚမွာ မ်ိဳးႏြယ္စုအလိုက္ ရွင္းလင္းတာေတြအထိ လုပ္ေဆာင္လာတာေၾကာင့္ နိုင္ငံႀကီးေတြဟာ သူတို႔အဖြဲ႕ကိုႏွိမ္ႏွင္းဖို႔ လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ရပါေတာ့တယ္။

အိုင္အက္စ္ႏွိမ္ႏွင္းေရးအဖြဲ႕ေတြထဲကို မဟာအင္အားႀကီးေတြ ပါ၀င္လာခဲ့တာမွန္ေပမယ့္ တကယ္တမ္းက လက္ေတြက်က် ပါ၀င္ပတ္သက္ခဲ့တာက ဗလာဒီမာပူတင္ရဲ့ ႐ုရွားလို႔ဆိုရမွာပါ။ အေမရီကန္နဲ႔ အေနာက္မဟာမိတ္ေတြကေတာ့ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုနီးပါး စစ္ႏြံနစ္ေနခဲ့တာေၾကာင့္ ေျမျပင္တပ္ေတြနဲ႔ ပါ၀င္တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကျခင္းမရွိခဲ့ဘဲ ေလတပ္ကေနသာ ဗုံးၾကဲတိုက္ခိုက္တာေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္ပြဲတစ္ခုကို တိုက္ရိုက္ဆုံးျဖတ္ေပးနိုင္ဖို႔ဆိုတာ ေလေၾကာင္းတစ္ခုတည္းနဲ႔ မစြမ္းေဆာင္နိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီေနရာမွာ အစားထိုးအသုံးျပဳနိုင္မယ့္ သူေတြကိုရွာေဖြခဲ့ၾကရပါတယ္။ အဲဒီလူေတြကေတာ့ ကာဒ္လူမ်ိဳးေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ အေမရီကန္ေတြဟာ အိုင္အက္စ္ေတြကို တိုက္ခိုက္ဖို႔ေရြးခ်ယ္လိုက္ၿပီး စင္ျမင့္ေပၚကို တင္ေပးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ကာဒ္လူမ်ိဳးေတြဟာ ကမ္ၻာေပၚမွာ ထင္ထင္ရွားရွားရွိေနတဲ့ မ်ိဳးႏြယ္စုေတြလို႔ ဆိုရမွာပါ။ ကာဒ္လူမ်ိဳးေတြဟာ ကမ္ၻာမွာ လူဦးေရသန္းေလးဆယ္ခန႔္ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လို႔ အခုလိုႀကီးမားလွတဲ့ ကာဒ္မ်ိဳးႏြယ္စုႀကီးမွာ ကိုယ္ပိုင္နိုင္ငံ ကိုယ္ပိုင္နယ္ေျမဆိုၿပီး မရွိပါဘူး။ သူတို႔ဟာ အီရန္နိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္း တူရကီနိုင္ငံရဲ့ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္း၊ အီရက္နိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းနဲ႔ ဆီးရီးယားနိုင္ငံေတြမွာ အေျခခ်ေနထိုင္ေနၾကတဲ့ လူမ်ိဳးစုေတြျဖစ္ပါတယ္။ ကာဒ္လူေတြဟာ သီးျခားနိုင္ငံနဲ႔ရပ္တည္နိုင္ဖို႔ႀကိဳးစား ေနၾကတာျဖစ္ၿပီး ဒီလႈပ္ရွားမႈေတြကို သူတို႔မ်ိဳးႏြယ္စုေတြရွိၾကတဲ့ ေနရာေတြမွာ ျပဳလုပ္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ဗဟိုအစိုးရေတြ အားနည္းေနတဲ့ ဆီးရီးယားနဲ႔အီရက္နိုင္ငံေတြမွာပါ။ ၂၀၁၂-ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ဆီးရီးယားမွာ ေရာင္စုံသူပုန္ထမႈႀကီး ျဖစ္ေပၚလာတဲ့အခါမွာေတာ့ ဆီးရီးယားမွာ ရွိေနတဲ့ကာဒ္လူမ်ိဳးေတြဟာ သူတို႔ရဲ့အိမ္မက္ေတြကို ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔လုပ္ရွားလာခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အေမရီကန္ရဲ့အခန္းက ပါ၀င္လာခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အေမရီကန္ေတြဟာ ဆီးရီးယားမွာ အာဆက္ကို အလိုမရွိေတာ့သာၾကာေနပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ဆီးရီးယားကအစိုးရကို ေတာ္လွန္တဲ့အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ကာဒ္လူမ်ိဳး ေတြကို မက္လုံးေကာင္းေကာင္းနဲ႔ သင္တန္းေပးတာေတြ လက္နက္တပ္ဆင္တာေတြ လုပ္ေဆာင္လာ ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ေလေၾကာင္းကေန ဗုံးၾကဲတိုက္ခိုက္တာေတြ ေထာက္လွမ္းေရးသတင္းေပးတာေတြ လုပ္ၿပီး သူတို႔ကိုယ္စား အိုင္အက္စ္ေတြနဲ႔ ဆီးရီးယားဗဟိုအစိုး ရထိမ္းခ်ဳပ္ထားတဲ့နယ္ေျမေတြ သိမ္းယူဖို႔ အေမရီကန္ေတြႀကိဳးစားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ကာဒ္ေတြကလည္း ဆီးရီးယားကနယ္ေျမတစ္ခ်ိဳ႕လိုခ်င္တာ။ အေမရီကန္ကလည္း အိုင္အက္စ္နဲ႔ အာဆက္ကိုျဖဳတ္ခ်ခ်င္ရာကေန ကာဒ္ေတြကို အေမရီကန္ေတြက လက္နက္တပ္ဆင္တာေတြ ေလ့က်င့္သင္တန္းေပးတာေတြ လုပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ကာဒ္ေတြကို အေမရီကန္ရဲ့မဟာမိတ္အေနနဲ႔ အားလုံးကက်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ လက္ခံထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကာဒ္လူမ်ိဳးေတြရဲ့ လႈပ္ရွားမႈပုံရိပ္ေတြကို အျမဲတမ္းေစာင့္ၾကည့္ေနတာက တူရကီနိုင္ငံပါ။ သူ႔နိုင္ငံထဲကရွိတဲ့PKKေခၚ ကာဒ္အလုပ္သမားပါတီနဲ႔ ဆီးရီးယားနိုင္ငံထဲက YPGလို႔ေခၚတဲ့ ကာဒ္တပ္ဖြဲ႕ေတြေပါင္းၿပီး ခြဲထြတ္ဖို႔လုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ တူရကီေခါင္းေဆာင္ေတြ ကရႈျမင္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တူရကီေတြဟာ မဟာမိတ္ျဖစ္တဲ့ အေမရီကန္ေတြက ေလ့က်င့္ေပးထားတဲ့ ကာဒ္လူမ်ိဳးေတြကို အေရးယူနိုင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြကို အျမဲတမ္းရွာ ေဖြေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ အေမရီကန္ကေလ့က်င့္ေပးထားတဲ့ ကာဒ္ေတြနဲ႔ ႐ုရွားတပ္ေတြရဲ့ အျပင္း အထန္တိုက္ခိုက္မႈေတြေၾကာင့္ ဆီးရီးယားမွာ နယ္ေျမေတြကို သိမ္းယူထားတဲ့အိုင္အက္စ္ေတြဟာ ၂၀၁၈ခုႏွစ္မွာေတာ့ စစ္ေရးအရ ရႈံးနိမ့္လာခဲ့ရပါတယ္။ အိုင္အက္စ္ေတြၿပိဳကြဲသြားၿပီးေနာက္ ဆီးရီးယားဗဟိုအစိုးရကလည္း နယ္ေျမေတြထိမ္းခ်ဳပ္နိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနသလို စစ္အတြင္းက သိမ္းပိုက္ထားတဲ့နယ္ေျမေတြကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားနိုင္ဖို႔ ကာဒ္ေတြကလည္း လုပ္ေဆာင္ေနတာပါ။ ဒီအခ်ိန္မွာပဲ မထင္မွတ္တဲ့အလွည့္အေျပာင္းအလဲေတြ စတင္ျဖစ္ေပၚလာရေတာ့တာလို႔ ဆိုရမွာပါ။ အဲဒါကေတာ့ အေမရီကန္တပ္ေတြ ဆီးရီးယားထဲကေန ထြတ္ခြါေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ေၾကညာခ်က္ ထြတ္လာခဲ့တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ အေမရီကန္က အခုလိုေၾကညာၿပီး မၾကာခင္မီအခ်ိန္မွာပဲ တူရကီသမ္ၼတဟာ အစဥ္အလာရန္သူ အျဖစ္သက္မွတ္ထားတဲ့ ကာဒ္ေတြသိမ္းပိုက္ထားတဲ့ ေနရာေတြကို စစ္ေရးအရ ၀င္ေရာက္က်ဴးေက်ာ္ခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔နိုင္ငံထဲကို စစ္အတြင္းကာလက ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ဒုက္ၡသည္ေတြ ျပန္ပို႔ဖို႔ရာအတြက္ ကာဒ္ေတြထိမ္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ေနရာမွာ လုံျခဳံေရးဇုံတစ္ခုဖန္တီးမယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြနဲ႔ တူရကီၾကည္းတပ္နဲ႔ ေလတပ္ေတြဟာ ကာဒ္ေတြအေပၚ အႀကီးအက်ယ္ ထိုးစစ္ဆင္လာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ တူရကီဟာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမွာ အစ္ၥေရး တပ္မေတာ္ၿပီးရင္ ဒုတိယအစြမ္းအထက္ဆုံးတပ္မေတာ္ျဖစ္ၿပီး ကမ္ၻာ့အဆင့္နဲ႔ဆိုရင္ အဆင့္တစ္ဆယ္ အတြင္းမွာရွိေနတဲ့ နိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို စစ္ေရးအင္အားႀကီးမားလွတဲ့ တူရကီေတြရဲ့ စစ္ေရးအရ က်ဴးေက်ာ္လာတာကို ကာဒ္ေတြအေနနဲ႔ ခုခံနိုင္စြမ္းမရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔အေနနဲ႔ အနီးကပ္ဆုံးအင္အားကို ရွာေဖြရပါေတာ့တယ္။

အမ်ိဳးသားအက်ိဳးစီးပြားသာ ပထမ
ကာဒ္ေတြဟာ အိုင္အက္စ္ေတြ အားေကာင္းစဥ္အခ်ိန္က အေမရီကန္ေတြရဲ့ အေရးႀကီးတဲ့ မဟာမိတ္အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္ပါတယ္။ အခုေတာ့ အိုင္အက္စ္ေတြဟာ ဌာနခ်ဳပ္ရယ္ နယ္ေျမရယ္ဆိုၿပီး ျပစရာေနရာ မက်န္ေတာ့ပါဘူး။ အခုလို အိုင္အက္စ္ေတြ မရွိေတာ့မႈနဲ႔အတူ ကာဒ္ေတြကို ကာကြယ္ေပးဖို႔ အေမရီကန္ေတြက တာ၀န္မယူ ခ်င္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဆီးရီးယားထဲမွာ ကာဒ္ေတြအတြက္ အာမခံခ်က္တစ္စုံတစ္ရာ မေပးေတာ့ဘဲ ထြတ္ခြါေတာ့သာျဖစ္ပါတယ္။ ကာဒ္ေတြကေတာ့ အေမရီကန္ရဲ့ လုပ္ရပ္ဟာ ေနာက္ေၾကာကို ဓားနဲ႔ထိုးရာေရာက္တယ္ဆိုၿပီး စြပ္စြဲပါတယ္။ အေမရီကန္နိုင္ငံေရး အသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ ကမ္ၻာမွာလည္း အေမရီကန္ဟာ ကာဒ္ေတြကို တူရကီလက္ထဲ ၀ကြပ္အပ္ရာ ေရာက္တယ္ဆိုၿပီး စြပ္စြဲမႈေတြရွိေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ထရန႔္ကေတာ့ တူရကီနဲ႔ကာဒ္ေတြၾကားက ဟိုတုန္းကတည္းကျဖစ္လာတဲ့ ရန္ၿငိဳးေတြအထဲမွာ ၀င္ပါမွာမဟုတ္ဘူးဆိုၿပီး ျပန္လည္ေခ်ပေနပါတယ္။ သမ္ၼတဟာ အမ်ားကစြပ္စြဲေနၾကသလို ကာဒ္ေတြအေပၚမွာ တူရကီေတြ က်ဴးေက်ာ္နိုင္ေအာင္ မီးစိမ္းျပခဲ့တာ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ သူတို႔အတြက္ မလိုအပ္ေတာ့လို႔ စြန႔္ပစ္သြားတာဆိုတဲ့အေျဖက ေျမျပင္မွာဆင္သြားသလို ရွင္းေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ အေမရီကန္အပါအ၀င္အင္အားႀကီး နိုင္ငံေတြဟာကိုယ့္အတြက္ အသုံးက်ေနခ်ိန္မွာ လိုအပ္ေနသူေတြ သူေကာင္းျပဳၿပီး မလိုအပ္ေတာ့တဲ့ အခ်ိန္မွာ စြန႔္ပစ္သြားတယ္ဆိုတာ အခုျဖစ္ရပ္ကေန သခၤန္းစာေတြ ယူၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္အတြက္ အသုံးၾကမယ့္အခ်ိန္မွာ နယ္႐ုပ္ကေလးေတြကေန ဘုရင္ျဖစ္ေအာင္လည္း လုပ္နိုင္ၾကတာမို႔ နိုင္ငံငယ္ေလးမ်ားက ေခါင္းေဆာင္းမ်ားအေနနဲ႔ ေျမာက္တိုင္းမေျမာက္ဘို႔ ေျမႇာက္တိုင္းေျမာက္ပါက ေပးဆပ္မႈႀကီးမားသြားတက္တာကို ကာဒ္လူမ်ိဳးေတြရဲ့ အျဖစ္အပ်က္က သက္ေသခံေနပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပလိုက္ရပါေတာ့တယ္။

Writer:ေမာင္ဉာဏ္မင္း (ဆားလင္းႀကီး)
International News Journal